Rodzaje Kodów Kreskowych

Na świecie istnieje ponad 250 opracowanych różnych rodzajów kodów kreskowych, lecz obecnie korzysta się głównie z kilkunastu. Poszczególne kody różnią się przede wszystkim sposobem przedstawienia danych oraz sposobem kodowania. Niektóre kody zapisują jedynie cyfry, inne litery, znaki interpunkcyjne i niektóre wszystkie znaki ASCII. Występuje kilka sposobów ich podziału:

W zależności od wymiarowości :

– jednowymiarowe – informacja zakodowana jest w pojedynczej linii. Np. kod EAN-13.

– dwuwymiarowe piętrowe – rodzaj kodu jednowymiarowego, składającego się z kilku linii kodu.

– dwuwymiarowe matrycowe – informacja zapisana w formie czarno-białych obrazków. Do zapisu nie wykorzystuje się kresek, lecz inne symbole.

– złożone – połączenie elementów kodów jedno- i dwuwymiarowych.

– trójwymiarowe – są to przeważnie wytłoczone kody jednowymiarowe. W celu ich odczytu korzysta się z różnicy głębokości tłoczenia a nie różnicy w kolorach.

W zależności od szerokości kresek

– jedna szerokość kresek – odczyt polega na obecności lub nieobecności kreski w danym miejscu na kodzie.

– dwie szerokości kresek

– wiele szerokości kresek

 W zależności od stosowanych symboli

– numeryczne – koduje się tylko cyfry w systemie liczbowym arabskim

– alfanumeryczne – zawierają cyfry oraz inne znaki

Podział w zależności od ciągłości (oprócz kodów matrycowych)

– ciągłe – nie posiadają przerw między zakodowanymi znakami

– dyskretne – posiadają przerwy między zakodowanymi znakami

W zależności od ilości szyfrowanych znaków:

– zdefiniowana liczba znaków kodowanych – np. EAN-13

– zmienna liczba znaków kodowanych – np. DataMatrix

Jednowymiarowe kody kreskowe

Jednowymiarowe kody łatwo rozpoznać przez ich charakterystyczne pionowe białe i czarne paski. Na świecie obecnych jest bardzo dużo różnych rodzajów takich kodów. Najpowszechniejsze z nich to EAN-13 (w tym również ISBN i ISSN), EAN-8, Code 39, Code 128, Kod 2 z 5 (w tym 2 z 5 z przeplotem) i ITF-14. Dzięki zastosowaniu ich w swojej firmie można oczekiwać obniżenia kosztów i polepszenia sprawności działania przedsiębiorstwa, co ma duże znaczenie na rynku w walce z konkurencją.

Przykładowe najczęściej używane kody kreskowe w Polsce:

Jest to skrót z angielskich słów European Article Number. Za pomocą tych kodów oznacza się artykuły w Europie. Dużo przedsiębiorstw wykorzystuje je wewnątrz swojej organizacji w celu usprawnienia przepływu towarów, przykładowo śledzenia wykorzystywanych zapasów. Koduje się w nim cyfry od 0 do 9. Istnieją dwa rodzaje tych kodów, tj. EAN-13 i EAN-8.

Należy do kodów EAN-13. Składa się z kodu państwa (np. numer 978 używany w Polsce), następnie z dziewięciu zakodowanych cyfr oraz jednej cyfry kontrolnej. Ten rodzaj kodu kreskowego stosuje się w celu oznaczania książek.

ISSN również tak jak kod ISBN należy do kodów EAN-13. Składa się z kodu państwa (np. 977 używany w Polsce), po którym występuje siedmiocyfrowy numer z numeru przydzielonego przez Bibliotekę Narodową, dwie cyfry stanowiące rok wydania oraz jedna cyfra kontrolna. Można w nim wykorzystać jeszcze dodatkowe 2 do 5 cyfr (tzw. add on), który zawiera dodatkowe informacje.

Zwany kodem 3 z 9 lub 39. Powstał w celu możliwości zakodowania danych alfanumerycznych (tj. liter i cyfr). Składa się z pasków białych i czarnych o dwóch szerokościach (szerokich i wąskich). Rozpoczyna się i kończy znakiem „*”. Oprócz liter i cyfr (0-9 i A-Z) można w nim kodować inne znaki ( spacja, $, /, %, + i -). Cyfra kontrolna nie jest wymagana.

Kod 128 ma szerokie zastosowanie na świecie – głównie w dystrybucji towarów, ale i w innych działaniach. Wynika to z tego, że tak jak kod 39 może zawierać litery, cyfry, ale ponadto wszystkie inne znaki należące do ASCII (128 znaków). Cechuje się dużym zagęszczeniem informacji. Wykorzystuje się trzy zestawy znaków:

Zestaw A – zawiera cyfry (0-9), większą część znaków specjalnych, znaki funkcyjne i znaki umieszczone na górnej części klawiatury

Zestaw B – zawiera wszystko to samo, co zestaw A, lecz dodatkowo znaki umieszczone w dolnej części klawiatury.

Zestaw C – zawiera liczby od 00 do 99 (100 liczb) i niektóre znaki funkcyjne. W tym zestawie para cyfr równa się jednemu znakowi.

Jest praktycznym i prostym kodem. Posiada znaki start/stop a cyfra kontrolna nie jest wymagana. Koduje się w nim cyfry od 0 do 9.

Kod 2 z 5 zwany jest też kodem ITF (z ang. Interleaved Two of Five). Wykorzystuje się go powszechnie do kodowania opakowań zbiorczych, ponieważ może być nadrukowany na słabej jakości materiale do odczytu (np. karton, folia). W przeciwieństwie do podstawowego kodu 2 z 5, posiada duże zagęszczenie danych a informacje koduje się parami cyfr, dlatego ich liczba w kodzie jest parzysta.

Jest to rozszerzony kod przeplatany 2 z 5. Koduje 14 cyfr i jedna cyfra odzwierciedla 5 pasów – białych lub czarnych. Posiada dodatkowo ochronne obramowanie (czarna ramka), w celu zmniejszenia ryzyka niepoprawnego odczytu.

Dwuwymiarowe kody kreskowe

            Kody dwuwymiarowe nie są wykorzystywane tak jak kody jednowymiarowe jednak ich popularność rośnie, ze względu na możliwość zapisania wielokrotnie więcej informacji bez konieczności powiększania powierzchni kodu. Ta alternatywna wersja kodu może posiadać zapis danych producenta, zdjęcie, dźwięk , numer seryjny, historie produktu, fakturę i inne. Kodowanie informacji w kodach linearnych odbywa się w osi poziomej natomiast kodu 2D w osi pionowej i poziomej. Kody 2D wykorzystuje się w znakowaniu produktów, zapisywaniu danych na dokumentach (np. numer dowodu rejestracyjnego), oznaczanie towarów w magazynach przedsiębiorstw, znakowanie układów scalonych itp.

Przykładowe kody 2D:

Zbudowany jest z kwadratowych modułów, które są ułożone w środku wzorca wyszukiwania stanowiącego obwód wokół symbolu. Stworzony by umieścić jak największą liczbę informacji kosztem jak najmniejszego wykorzystania powierzchni. Można w nim zakodować kompletny i rozszerzony zestaw znaków ASCII. Kod można odczytać nawet, gdy jego 25% przestrzeni ulegnie uszkodzeniu. Przykładem zastosowania jest oznaczanie procesorów komputerowych.

Jest kodem alfanumerycznym, modularnym, ciągłym i matrycowym. Modułem jest kwadrat umieszczony na środku. Nie ma określonej wielkości. Koduje wszystkie znaki z rozszerzonego zestawu ASCII, a także znaki alfabetu arabskiego, hebrajskiego, greckiego czy cyrylicy. Używa się go przykładowo do oznaczania dowodów rejestracyjnych samochodów.

Kod QR (z ang. Quick Response) to jeden z najbardziej rozpowszechnionych kodów 2D w Japonii, ponieważ poza znakami alfabetu arabskiego, greckiego, cyrylicy i hebrajskiego koduje znaki alfabetu japońskiego. Jest alfanumeryczny, modularny i matrycowy. Ze względu na swoją budowę można go stosować na produktach, które szybko się przemieszczają w czasie odczytywania przez czytnik elektroniczny. Koduje się w nim często adresy URL (strony internetowe) a my (konsumenci) używamy naszych telefonów komórkowych w celu ich odczytania. Wymiary kodu wynoszą od 21 x 21 umieszczonych modułów do 177 x 177.

Powstał w ramach funkcjonowania aplikacji Snapchat. Jest to odpowiednik kodu QR. Wyglądem przypomina duszka z logo aplikacji, wokół którego znajdują się czarne kropki. Używa się go w celu kodowania odnośnika URL do swojego profilu w snapchacie.